Melihat juzuk 30
Melihat juzuk 30
An-Naba
.78
The Tidings
[کافران] دربارۀ چه چیزی از یکدیگر سؤال میکنند؟
از خبری بزرگ.
همان [خبری] که در مورد آن با هم اختلاف دارند.
چنین نیست [که آنها میاندیشند]؛ به زودی خواهند دانست.
باز هم چنین نیست؛ به زودی خواهند دانست.
آیا زمین را بستری [برای آسایش شما] قرار ندادیم؟
و کوهها را میخها[ی آن قرار ندادیم؟]
و شما را جفت [= نر و ماده] آفریدیم.
و خواب شما را [مایۀ] آرامشتان قرار دادیم.
و شب را پوششی [برایتان] قرار دادیم.
و روز را [وسیلۀ] زندگی و [امرارِ معاش] قرار دادیم،
و بر فراز شما هفت [آسمان] محکم بنا کردیم،
و [خورشید را] چراغی درخشان [و روشناییبخش] آفریدیم،
و از ابرهای بارانزا، آبی فراوان فروفرستادیم
تا دانه و گیاه بسیار با آن برویانیم.
و باغهایی پردرخت [با آن پرورش دهیم].
بیگمان، روز داورى [میان مخلوقات]، وعدهگاه [ما با شما] است.
روزی که در «صور» دمیده میشود و شما گروهگروه [به محشر] میآیید؛
و آسمان گشوده میشود و به صورت درهای متعدد درمیآید؛
و کوهها به حرکت درمیآید و به صورت سرابی میشود؛
و بیگمان، جهنم کمینگاهی است
[و] محل بازگشتی برای طغیانگران.
مدت زمانی بیپایان در آنجا میمانند.
در آنجا نه [چیز] خنکی میچشند و نه آشامیدنی [گوارایی خواهند داشت].
جز آبی سوزان و [مایعی که] چرک و خون [جهنمیان است].
[این] کیفری است مناسب و درخور [گناهانشان]؛
همانا آنان از حساب [و کتاب روز قیامت] نمیترسیدند
و آیات ما را به شدت تکذیب کردند؛
و ما همه چیز را [در لوح محفوظ] شمارش و ثبت کردهایم.
پس [کیفرِ اعمال خود را] بچشید که [چیزی] جز عذاب بر شما نمیافزاییم.
بیگمان، برای پرهیزگاران کامیابی [بزرگی] است.
باغهای [میوه] و تاکستانها.
و حوریانی نوجوان و همسن و سال.
و جامهایی لبریز و پیاپی [از شراب پاکیزۀ بهشت].
در آنجا نه سخن بیهودهای میشنوند و نه دروغی.
[این] پاداش، از جانب پروردگار توست، و عطایی از روی حساب
[همان] پروردگار آسمانها و زمین و آنچه در میان آنهاست؛ [همان الله] رحمان [که] هیچ کس [در آن روز] یارای سخن گفتن با او را ندارد.
روزی که روح [= جبرئیل] و فرشتگان به صف میایستند، [و] هیچ کس سخن نمیگوید، جز کسی که [الله] رحمان به او اجازه داده باشد و [او] سخن درست [و صواب] گوید.
آن [روز]، روزِ حق است [و بدون تردید واقع میشود]؛ پس هر کس كه بخواهد، [میتواند] راه بازگشتى به سوى پروردگار خود بجوید.
به راستی، ما شما را از عذابی نزدیک بیم دادیم: روزی که انسان آنچه را از قبل با دستهای خود فرستاده است میبیند، و کافر میگوید: «ای کاش من خاک بودم [و برای حساب برانگیخته نمیشدم»]!
سوگند به فرشتگانی که جان [کافران] را به شدت بیرون میکشند.
و سوگند به فرشتگانی که جان [مؤمنان] را به نرمی و آسانی میگیرند.
و سوگند به فرشتگانی که [به امرِ الله، از آسمان به سوی زمین و بالعکس] شناورند.
و سوگند به فرشتگانی که [در اجرای اوامر الهی] بر یکدیگر سبقت میگیرند.
و سوگند به فرشتگانی [که به امر الهی] کارها را تدبیر میکنند.
روزی که [پس از اولین دمیدن در صور] زمین [و کوهها و همه چیز] به لرزه درآید
[و] در پی آن، [دمیدن دوم حشر] بیاید،
در آن روز، دلهایی سخت مضطرب [و ترسان] هستند.
و چشمهای آنان [از ترس و شرمساری] فرو افتاده است.
[کافران در دنیا] میگفتند: «آیا ما [پس از مرگ، دوباره] به حال اول خود بازگردانده میشویم؟
آیا هنگامی که استخوانهایی پوسیده شدیم [و به خاک تبدیل گشتیم، باز هم زنده میشویم]»؟
میگفتند: «[اگر چنین وعدهای درست باشد،] آنگاه آن بازگشتی زیانبار است».
آن [بازگشت،] تنها [به] یک بانگِ مهیب است [و بس].
و ناگهان همگی بر عرصۀ زمین [محشر] ظاهر میشوند.
[ای پیامبر،] آیا داستان موسی به تو رسیده است؟
آنگاه که پروردگارش او را در سرزمین مقدس «طُوی» ندا داد [و فرمود:]
«به سوی فرعون برو که او طغیان کرده است،
و به او بگو: «آیا میخواهی [از کفر و گناه] پاک شوی؟
و من تو را به سوی پروردگارت هدایت کنم تا [از او] بترسی [و فرمانبردار شوی]؟
پس [موسی] معجزۀ بزرگ را به او نشان داد.
اما او تکذیب و سرکشی کرد.
سپس پشت کرد و به کوشش و تلاش [علیه او] پرداخت.
آنگاه [قومش را] جمع کرد و ندا داد
و گفت: «من پروردگارِ برتر شما هستم».
الله او را به عذاب آخرت و دنیا گرفتار کرد.
بیگمان، در این [واقعه،] برای هر کس که [از الله] میترسد، عبرتی است.
آیا آفرینش شما [بعد از مرگ] سختتر است یا آسمانی که [الله] آن را بنا کرد؟
سقف آن را بر افراشت و به آن شکل و نظم داد،
و شبش را تاریک و روزش را روشن گردانید،
و زمین را بعد از آن گسترانید،
و از آن، آب [چشمهها و چاهها و] چراگاهش را بیرون آورد،
و کوهها را محکم و استوار [بر روی زمین] قرار داد.
[همۀ اینها] برای بهرهگیری شما و چهارپایانتان است.
هنگامی که [آن] حادثۀ بزرگ [قیامت] فرا رسد،
در آن روز، انسان [تمام اعمال و] تلاشهای خود را به یاد میآورد.
و جهنم برای هر بینندهای آشکار میشود.
اما آن کس که طغیان [و سرکشی] کرده باشد
و زندگی دنیا را [بر آخرت] ترجیح داده باشد،
بیتردید، جهنم جایگاه اوست.
و اما کسی که از ایستادن در حضور پروردگارش بیمناک بوده و نفس را از هوی [و هوس] بازداشته باشد،
قطعاً بهشت جایگاه اوست.
[ای پیامبر،] دربارۀ قیامت از تو میپرسند که در چه زمانی واقع میشود؟
تو را با یادآوری این سخن چه کار است؟
[سرانجام و] منتهای [علمِ] آن، نزد پروردگار توست.
تو فقط بیمدهندۀ کسانی هستی که از آن [= قیامت] میترسند.
روزی که [کافران قیامت را] ببینند، [چنین احساس میکنند که] گویی [در دنیا] جز یک شامگاه یا بامداد به سر نبردهاند.
[پیامبر] چهره در هم کشید و روی برگردانْد
از اینکه آن نابینا [= عبدالله بن اُمّ مَکتوم] نزدش آمد.
و [ای پیامبر،] تو چه میدانی؟ چه بسا او [از گناهانش] پاک شود،
یا پند گیرد و این پند به سودش باشد.
اما آن کس که [از ایمان] بینیازی میورزد
تو به او روی میآوری؛
در حالی که اگر او خود را [از کفر] پاک نسازد، ایرادی بر تو نیست؛
اما کسی که شتابان به سراغ تو میآید
و [از الله] میترسد،
تو از او غافل میشوی [و به دیگران میپردازی].
هرگز چنین نیست؛ بیگمان، این [آیات برای] تذکر و یادآوری است.
پس هر کس که بخواهد، [میتواند] از آن پند گیرد.
در صحیفههای ارجمندی [ثبت] است.
[در جایگاهی] بلندپایه و پاکیزه [از پلیدی]
در دست سفیران [وحی] است
[که] بزرگوار و نیکوکارند.
مرگ بر انسان [کافر، که] چقدر ناسپاس است!
[الله] او را از چه چیز آفریده است؟
او را از نطفۀ [ناچیزی] آفرید، سپس او را موزون ساخت.
سپس راه را برایش آسان نمود.
آنگاه [پس از پایان عمر،] او را میرانْد و در قبر [پنهان] نمود.
سپس هر گاه بخواهد، او را [زنده میکند و] برمیانگیزد.
هرگز چنین نیست [که او میپندارد]. او هنوز آنچه را که [الله] فرمان داده به جای نیاورده است.
انسان باید به غذای خویش [و آفرینشِ آن] بنگرد:
ما آب فراوان [از آسمان] فروریختیم،
سپس زمین را از هم شکافتیم،
آنگاه دانه[های فراون] در آن رویاندیم،
و انگور و سبزی [خوراکی بسیار]،
و زیتون و نخل،
و باغهایی [انبوه و] پردرخت،
و [انواع] میوه و علوفه [پدید آوردیم].
[همۀ اینها] برای بهرهگیری شما و چهارپایانتان است.
هنگامی که [آن] صدای مهیب [قیامت] فرارسد،
روزی که انسان از برادرش میگریزد
و از مادرش و از پدرش
و از زنش و پسرانش [نیز میگریزد]،
در آن روز، هر کس را کاری است که او را به خودش سرگرم میدارد [و از دیگری بازمیدارد].
چهرههایی در آن روز، گشاده و روشن است.
[به خاطر نعمت و رحمتِ الله] خندان [و] شاد است.
و چهرههایی در آن روز، غبارآلود است.
[و] سیاهی [و تاریکی] آنها را پوشانده است.
اینان همان کافرانِ بدکردارند.
آنگاه که خورشید درهم پیچیده [و تاریک] گردد،
و آنگاه که ستارگان بیفروغ شوند،
و آنگاه که کوهها به حرکت درآید،
و آنگاه که مادهشترانِ باردار رها شوند،
و آنگاه که حیوانات وحشی [در کنار انسان] گرد آورده شوند،
و آنگاه که دریاها [جوشان و] برافروخته شود،
و آنگاه که هر کس با همسانِ خود قرین گردد،
و آنگاه که از دختر زندهبهگورشده پرسیده شود
[که] به کدامین گناه کشته شده است،
و آنگاه که نامههای [اعمال] گشوده شود،
و آنگاه که پرده از روی آسمان برگرفته شود،
و آنگاه که دوزخ، افروخته [و شعلهور] گردد،
و آنگاه که بهشت [برای پرواپیشگان] نزدیک آورده شود.
[در آن هنگام،] هر کس خواهد دانست که چه چیزی [برای آخرت خود] آماده کرده است.
سوگند به ستارگانی که [به جایگاه خود] بازمیگردند،
[شتابان] حرکت میکنند [و از نظر] پنهان میشوند؛
و سوگند به شب، هنگامی که [از تاریکیاش کاسته شود و] پشت کند؛
و سوگند به صبح، هنگامی که بدمد؛
بیتردید، این [قرآن، سخن الله است که ابلاغش به پیامبر، بر عهدۀ] فرستادهای بزرگوار [=جبرئیل] است؛
[همان فرشتهای] که [مقتدر و] نیرومند است و نزد [اللهِ] صاحبعرش، مقام والایی دارد؛
[در ملکوت اعلی و عالم فرشتگان] از او فرمان میبرند و امین [وحی] است.
[ای مردم،] همنشین شما [= محمد] دیوانه نیست؛
و بیتردید، [محمد]، او [= جبرئیل] را در افق روشن دیده است.
و او بر [ابلاغِ آنچه از طریق] غیب [به وی وحی میگردد] بخیل نیست [و همانند کاهنان نیز مزد نمیگیرد].
و این [قرآن] گفتۀ شیطان راندهشده نیست.
پس به کجا میروید؟
این [قرآن] چیزی جز پند و اندرز برای جهانیان نیست.
برای هر یک از شما که بخواهد راه راست [حق را] در پیش گیرد.
و شما [چیزی را] نمیخواهید، مگر آنکه پروردگار جهانیان [اراده کند و] بخواهد.
آنگاه که آسمان شکافته شود،
آنگاه که ستارگان پراکنده شوند [و فرو ریزند]،
و آنگاه که دریاها [به هم آمیزند و لبریز و] روان گردند،
و آنگاه که قبرها [برای براگیختن مردگان] زیر و رو شود،
[در آن هنگام،] هر کس میداند چه چیزهایی را پیشاپیش فرستاده و چه چیزهایی را واپس نهاده [و بر جای گذاشته است].
ای انسان، چه چیزی تو را [نسبت] به پروردگار بزرگوارت مغرور ساخته است؟
آن [پروردگاری] که تو را آفرید، سپس به تو سر و سامان داد و آنگاه تو را متعادل و متناسب کرد.
و به هر شکلی [و صورتی] که خواست، تو را ترکیب نمود.
هرگز چنین نیست [که شما گمان میکنید]؛ بلکه شما [روز] جزا را تکذیب میکنید.
و بیگمان، نگهبانانی [از فرشتگان] بر شما گمارده شدهاند.
که نویسندگانی بزرگوارند؛
آنچه را انجام میدهید، میدانند [و اعمال نیک و بد شما را ثبت میکنند].
مسلماً نیکوکاران در نعمت[های بهشت] هستند.
و یقیناً بدکاران در [آتش] جهنمند.
روز جزا به آن درمیآیند [و میسوزند]
و هرگز آنان از آنجا به دور و [در امان] نباشند.
و تو چه دانی که روز جزا چیست؟
باز تو چه میدانی که روز جزا چیست؟
روزیکه هیچ کس قادر به انجام کاری برای دیگری نیست؛ و در آن روز، حکم [و فرمان،] از آنِ الله است.
وای بر کمفروشان!
[همان] کسانی که چون [برای خود] از مردم پیمانه میکنند، حق خود را کامل میگیرند،
و هنگامی که [میخواهند] برای آنان پیمانه یا وزن کنند، کم میگذارند.
آیا آنها گمان نمیکنند که [قیامت فرا میرسد و از قبرها] برانگیخته میشوند،
در روزی بزرگ؟
[همان] روزی که مردم در پیشگاه پروردگار جهانیان میایستند.
هرگز چنین نیست [که کافران پنداشتهاند]! به راستی که نامۀ [اعمال] بدکاران در سِجّین است.
و تو چه دانی که سِجّین چیست؟
کتابی است که [اعمال بدکاران در آن] نوشته شده است.
در آن روز، وای بر تکذیبکنندگان!
همان کسانی که روز جزا را [انکار و] تکذیب میکنند؛
و جز ستمکارانِ گنهکار، [کسی] آن [روز] را تکذیب نمیکند.
هنگامی که آیات ما بر او تلاوت میشود، میگوید: «[این] افسانههای [خیالی] گذشتگان است».
هرگز چنین نیست [که آنها گمان میکنند]؛ بلکه [به سبب] آنچه کردهاند، بر دلهایشان زنگار بسته است.
هرگز چنین نیست [که آنها میپندارند]. بیگمان، آنان در آن روز از [دیدار] پروردگارشان محرومند.
و [بعد از حساب،] مسلماً وارد دوزخ میشوند.
آنگاه به آنان گفته میشود: «این [آتش،] همان چیزی است که آن را تکذیب میکردید».
هرگز چنین نیست [که آنها میپندارند]؛ بیگمان، نامۀ [اعمال] نیکوکاران در «عِلّیین» است.
و تو چه دانی که «عِلّیین» چیست؟
کتابی است که [اعمال نیکوکاران در آن] نوشته شده است،
که مقرّبان [درگاه الهی] بر آن حاضر میشوند [و گواهی میدهند].
همانا نیکوکاران در نعمت[های بهشت] هستند.
بر تختها [تکیه زده و] مینگرند.
خرمی و نشاطِ نعمت [بهشت] را در چهرههایشان [می بینی و] میشناسی.
آنها از شراب نابِ مُهرشده، [نوشانیده و] سیراب میشوند.
مُهری که بر آن نهاده شده، از مُشک است، و مشتاقان [رحمت]، در این [شراب و دیگر نعمتهای بهشتی] باید بر یکدیگر پیشی گیرند.
و آمیزهاش از [چشمه] تسنیم است؛
[همان] چشمهای که مقربان [درگاه الهی] از آن مینوشند.
همانا کسانی که جرم و گناه مرتکب شدند، پیوسته [در دنیا] بر کسانی که ایمان آورده بودند میخندیدند.
و هر گاه [مؤمنان] از کنارشان میگذشتند، با چشم و ابرو به هم اشاره میکردند [و آنان را به سُخره میگرفتند]؛
و چون به سوی خانوادۀ خود بازمیگشتند، [به خاطر تمسخرِ مؤمنان] شادمان و خندان بودند؛
و هنگامی که مؤمنان را میدیدند میگفتند: «بیگمان، اینان گمراهانند»؛
در حالی که آنان برای مراقبت [و نگهبانی،] بر مؤمنان فرستاده نشده بودند.
ولی امروز کسانی که ایمان آوردهاند، به کافران میخندند.
بر تختهای [آراسته نشسته و به نعمتهای الهی که برترین آنها، رؤیت وجه گرامی الله است] مینگرند.
آیا کافران [با چشیدن عذاب،] جزای آنچه را که میکردند دریافت نمودهاند؟
آنگاه که آسمان شکافته شود،
و به [فرمان] پروردگارش گوش فرا دهد [و تسلیم شود]؛ و سزاوار است [که چنین کند]،
و آنگاه که زمین گسترده [و هموار] شود،
و هر چه را درون خود دارد، بیرون ریزد و تهی گردد،
و به [فرمان] پروردگارش گوش دهد [و تسلیم شود]؛ و سزاوار است [که چنین کند].
ای انسان، بیگمان، تو در راه [رسیدن به] پروردگارت سخت تلاش و کوشش میکنی؛ پس او را ملاقات خواهی کرد.
و اما کسی که نامۀ [اعمال او] به دست راستش داده شود،
به زودی به حسابی آسان، محاسبه میشود.
و شادمان به سوی خانوادهاش بازمیگردد؛
و اما کسی که نامۀ [اعمال او] از پشت سرش به او داده شود.
به زودی نابودیِ خود را خواهد طلبید
و به [آتش] جهنم شعلهور در خواهد آمد.
بیگمان، او در [دنیا به خاطر گناهانش،] در میان خانوادۀ خود شادمان بود.
او گمان میکرد که هرگز [به نزد الله] بازنخواهد گشت.
آری؛ همانا پروردگارش از حال وی آگاه بود.
به شفق سوگند میخورم،
و سوگند به شب و آنچه را فرو میپوشد
و سوگند به ماه چون [فروغش] کامل شود
که قطعاً مراتب و حالات مختلفی را یکی پس از دیگری [در مسیر زندگی دنیوی] طی خواهید کرد.
آنان را چه شده که ایمان نمیآورند؟
و [چرا] هنگامی که قرآن بر آنان تلاوت میشود سجده نمیکنند؟
بلکه کسانی که کافر شدند، پیوسته [آیات الهی را] تکذیب میکنند.
و الله به آنچه در دل پنهان میدارند، داناتر است.
پس [ای پیامبر،] آنان را به عذابی دردناک بشارت ده؛
مگر کسانی که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته انجام دادهاند، که پاداشی بیمنّت و پیوسته برایشان است.
سوگند به آسمان که دارندۀ بُرجهاست،
و سوگند به روز موعود [قیامت]،
و سوگند به هر کس که گواهی دهد و به هر کس که مورد گواهی قرار گیرد.
مرگ بر آدمسوزان خندق!
[همان آتشِ] افروخته از هیزمهای بسیار [که مؤمنان را در آن میسوزاندند]؛
هنگامی که بر [کنارۀ] آن نشسته بودند
و آنچه را با مؤمنان انجام میدادند، تماشا میکردند؛
و هیچ ایرادی از آنان [=مؤمنان] نگرفتند، جز اینکه به الله پیروزمندِ ستوده ایمان آورده بودند.
[همان] ذاتی که فرمانروایی آسمانها و زمین از آنِ اوست؛ و الله بر همه چیز گواه است.
به راستی کسانی که مردان و زنان مؤمن را شکنجه [و آزار] دادند و پس [از انجام آن کار،] توبه نکردند، عذاب جهنم برایشان [مهیّا] است و عذاب آتش [در پیش دارند].
همانا برای کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته کردند، باغهایی [از بهشت] است که جویبارها زیر [درختان] آن جاری است؛ و این است کامیابی بزرگ.
بیگمان، [مجازات و] سختگیریِ پروردگارت بسیار شدید است.
در حقیقت، اوست که [آفرینش را] آغاز میکند و دوباره [بعد از مرگ] بازمیگرداند؛
و همو آمرزنده [و] دوستدار [مؤمنان] است.
[الله] صاحبعرش [و] بلندمرتبه [و شکوهمند] است
[و] آنچه را بخواهد، انجام میدهد.
[ای پیامبر،] آیا داستان لشکریان [حقستیز] به تو رسیده است؟
[لشکر] فرعون و [قوم] ثمود.
بلکه کسانی که کافر شدند، پیوسته در تکذیب [حق] هستند،
و الله از هر سو بر آنان احاطه دارد.
آری، این [آیات، شعر و سحر نیست؛ بلکه] قرآن شکوهمند است.
در لوح محفوظ [از هر گونه تحریف و تبدیل، در امان] است.
سوگند به آسمان و سوگند به ستارۀ شبگرد.
و تو چه میدانی که ستارۀ شبگرد چیست؟
[همان] ستارۀ فروزان است.
هیچ کس نیست، مگر اینکه نگهبانی [از فرشتگان] بر او[گماشته شده] است.
انسان باید بنگرد که از چه چیز آفریده شده است:
از یک آب جهنده آفریده شده
که از میان [استخوانِ] پشت [مرد] و سینۀ [زن] بیرون میآید.
بیگمان، الله بر بازگرداندن او [پس از مرگ] تواناست.
روزی که [تمام] رازها فاش شود،
[در آن روز،] انسان هیچ توان و یاوری ندارد.
سوگند به آسمان پرباران
و سوگند به زمینِ پرشکاف [که گیاهان از آن سر برمیآورند].
[که] بیگمان، این قرآن، سخن جداکنندۀ حق از باطل است
و [سخنِ] هزل و بیهوده نیست.
آنان [= کافران] پیوسته حیله و نیرنگ میکنند
و من [نیز] حیله [و تدبیر] میکنم؛
پس به کافران مهلت بده [و] اندکی رهایشان کن [تا غرق گناه باشند].
نام پروردگار بلند مرتبهات را به پاکی یاد کن.
[همان ذاتی] که [انسان را] آفرید و هماهنگ و متعادل ساخت.
و [همان] ذاتی که اندازهگیری کرد و [به شایستگی آفرید] و سپس هدایت نمود.
و [آن] ذاتی که چراگاه را [برای تغذیۀ جانداران] رویانید.
سپس آن را خشک و سیاه گردانید.
ما به زودی [قرآن را] بر تو میخوانیم؛ پس تو هرگز [آن را] فراموش نخواهی کرد؛
مگر آنچه را که الله بخواهد؛ همانا او آشکار و نهان را میداند.
و آسانترین [راه] را برایت فراهم مىگردانیم.
اگر پند مفید باشد، [مردم را با آیات قرآن] پند ده.
به زودی کسی که [از الله] میترسد، پند میپذیرد.
و بدبختترین [مردم،] از آن دوری میگزیند؛
[همان] کسی که در آتش بزرگ [جهنم] درخواهد آمد،
و در آن [آتش] نه میمیرد و نه زنده میمانَد.
یقیناً کسی که خود را [از کفرو گناه] پاک کند، رستگار خواهد شد؛
و [نیز کسی که] نام پروردگارش را یاد کند و نماز بگزارد.
ولی شما [مردم،] زندگی دنیا را [بر آخرت] ترجیح میدهید؛
در حالی که آخرت، بهتر و پایندهتر است.
به راستی این [پندها] در کتابهای آسمانی پیشین [نیز] بود؛
کتابهای ابراهیم و موسی.
[ای پیامبر،] آیا خبرِ قیامت هولناکِ فراگیر به تو رسیده است؟
در آن روز، چهرههایی خوار و ذلیل خواهند بود.
[در دنیا] پیوسته تلاش کرده [و] خسته شده [و چون در راه حق نبوده، نتیجهای ندیدهاند].
در آتش سوزان درمیآیند،
از چشمۀ بسیار داغ به آنها نوشانیده میشود.
Akhir Surah
The system theme automatically adapts to your light/dark mode settings
Gaya Uthmani lalai Quran.com
Pratonton
بِسْمِ ٱللَّهِ