وَٱلذَّٰرِيَـٰتِذَرْوًۭا١

سوگند به بادهاى خاک [و باران] ‌افشان

و سوگند به ابرهای سنگین‌بار [از باران]

و سوگند به کشتی‌های سبک‌سیر

و سوگند به فرشتگانی که کارها را [به امر الله] تقسیم می‌کنند

که آنچه [در مورد پاداش و عذاب] به شما وعده داده شده حقیقت دارد؛

و [روز] جزا قطعاً به وقوع مى‌پیوندد.

سوگند به آسمان که [با ستارگان آراسته شده، و گویی] دارای راه‌هاست،

كه شما [در مورد پیامبر و قرآن] اختلاف‌نظر دارید.

هر کس [از راه حق] بازگردانده شود، از [ایمان به] پیامبر و قرآن نیز بازگردانده خواهد شد.

مرگ [و لعنت] بر دروغگویان!

همان كسانى كه در ورطۀ جهل، غافلند.

آنان [پیوسته و از روى انكار] مى‌پرسند: «روز جزا چه زمانى است؟»

همان روزى است كه به آتش مجازات مى‌شوند؛

[و به آنان گفته می‌شود:] «عذاب خود را بچشید؛ این همان آتشى است كه به شتاب مى‌خواستید».

[در روز قیامت،] مسلماً پرهیزگاران در باغ‌هایی [از بهشت] و [كنار] چشمه‌سارها به سر مى‌برند؛

آنچه پروردگارشان به آنان عطا كرده است دریافت مى‌دارند؛ زیرا در [زندگیِ] گذشته نیكوكار بوده‌اند.

آنان ‌اندكى از شب را مى‌خفتند [و بقیه را به نماز و نیایش مشغول بودند]

و سحرگاهان [از الله] آمرزش مى‌خواستند

و در اموالشان براى سائل و محروم، حقى [معیّن از صدقه و زکات] بود.

و در زمین نشانه‌ها[ى قدرت الهى] براى اهل یقین پدیدار است؛

و در وجود خودتان، آیا نمى‌بینید؟

و رِزق و روزی‌تان و آنچه [از کیفر و پاداش و خیر و شر که] به شما وعده داده می‌شود، در آسمان است.

سوگند به پروردگار آسمان و زمین كه وعده[ی قیامت و پاداش و عذاب] همچون سخن گفتنتان، حقیقی و قطعى است.

[ای پیامبر] آیا داستان میهمانان گرامى ابراهیم به تو رسیده است؟

آنگاه که بر او وارد شدند و سلام گفتند، او گفت: «سلام» [و زیر لب گفت:] «گروهى ناشناسند».

آنگاه آهسته نزد خانوادۀ خود رفت و [گوشتِ بریانِ] گوساله‌اى فربه [براى پذیرایى] آورد.

[او غذا را] نزد آنان گذاشت [و چند لحظه بعد] گفت: «آیا نمی‌خورید؟»

[چون دست به غذا نزدند] از آنان احساس ترس كرد؛ گفتند: نترس [ما فرشته‌ایم]؛ و او را به [تولد] پسرى دانا بشارت دادند.

همسرش با فریاد [و شگفتى] پیش آمد و در حالى كه به صورت خود مى‌زد گفت: «پیرزنى نازا [فرزند می‌زاید]؟!»

[فرشتگان] گفتند: «پروردگارت اینچنین فرموده است؛ و بی‌گمان، او حکیمِ داناست».

[ابراهیم] گفت: «ای فرستادگان [الله،] کار و مأموریت شما چیست؟»

[فرشتگان] گفتند: «ما برای [مجازات] قومی مجرم [و گناهکار] فرستاده شده‌ایم

تا سنگ‌هایی از گلِ [سخت‌شده] بر سرشان فروباریم.

[سنگ‌هایی] که نزد پروردگارت، برای اسرافکاران، نشان گذاشته شده است».

مؤمنانی را که در آن [شهرهای قوم لوط] بودند، [پیش از نزول عذاب] بیرون آوردیم؛

ولى در آنجا فقط یک خانواده را یافتیم كه [نسبت به اوامر الهی] تسلیم بودند.

و در آن [شهرها] براى مردمى كه از عذاب دردناک [الهی] ترس دارند، نشانه‌اى روشن بر جاى گذاشتیم.

در [داستان] موسی [نیز نشانه و عبرتی است]؛ آنگاه که او را با دلیلی روشن نزد فرعون فرستادیم.

ولى [فرعون] با تكیه بر قدرتش، روی برگرداند [و حق را نپذیرفت] و گفت: «[این مرد، یا] جادوگر است یا دیوانه».

او را همراه سپاهیانش گرفتیم و به دریا افكندیم [و هلاک کردیم]؛ در حالى كه [در لحظۀ مرگ، خود را به خاطر نافرمانی و کفرش] سرزنش مى‌كرد.

در [داستان قوم] عاد [نیز درس عبرتی است]؛ آنگاه که تندبادى بی‌خیر و برکت بر آنان فرستادیم.

[تندبادی] که بر هر چه وزید، آن را خاک و خاشاک كرد.

در [داستان قوم] ثمود [نیز درس عبرتی است] آنگاه که [توسط پیامبرشان صالح] به آنان گفته شد: «اندکی [از لذت‌های زندگی] بهره‌مند شوید [که تنها سه روز فرصت دارید]».

آنان از فرمان پروردگارشان سرپیچی کردند؛ پس در حالی که چشم به راه بودند، بانگ عذاب آنان را فراگرفت.

[چنان بر زمین افتادند که] نه توان برخاستن [و گریز] داشتند و نه یاراى دفاع.

پیش از آن، قوم نوح را كه گروهى نافرمان بودند [هلاک كردیم].

ما آسمان را به توان [خود] بنا نهادیم و همواره آن را وسعت می‌بخشیم؛

و زمین را [برای زندگی] گستردیم و چه نیک گستراننده‌ای هستیم!

و همه چیز را به صورت زوج [= نر و ماده] آفریدیم؛ باشد که [توجه كنید و] پند گیرید.

[ای پیامبر، به مردم بگو:] «به سوى الله بشتابید كه من هشداردهنده‌ای آشکار از جانب او برای شما هستم؛